Coachende vaardigheden maken het verschil

We vervullen allemaal verschillende rollen in ons leven. Afhankelijk van de context zal men wat meer naar voor treden als collega, vriend/in, partner, broer of zus, dochter of zoon, ouder, leidinggevende, … Fluide bewegen tussen die verschillende rollen is een kunst op zich. In al die rollen is er wel vaak een wens om impact te hebben.

Door een basishouding te activeren waarbij je nieuwsgierig bent kom je al een heel eind. We verliezen onze oprechte nieuwsgierigheid vaak met de ouder worden. Dat is een spijtige zaak.

Hoe pak jij de zaken graag aan?

In dit artikel lees je tips en trics die kunnen helpen om meer impact te hebben door eerst en vooral een nieuwsgierige en coachende houding aan te nemen.

Maak het verschil aan de hand van 3 eenvoudige vaardigheden:

1. Verkennen en exploreren
2. Bekrachtigen en waarderen
3. Betrokken confronteren

Zorg er daarbij voor dat je evenwaardigheid in al zijn facetten respecteert en aanvaardt.

Echt luisteren

Als je bereid bent om hiërarchie te laten vallen in een dialoog, als je bereid bent om écht te luisteren en benieuwd te zijn, als je klaar bent om te ontspannen en als je al je kennis en ervaring even naar de achtergrond durft te verschuiven …. dan kunnen deze tips en trics je helpen om meer impact te hebben en samen te leren.

Verkennen en exploreren

Goede oplossingen hebben tijd én ruimte nodig. Jouw denkvermogen en dat van je collega’s werkt beter, efficiënter en sneller als het ontspannen en met enige afstand te werk mag gaan.

Als je erin slaagt je gesprekspartner stil te laten vallen door zelf echt benieuwd te zijn dan krijgt het ‘voelend vermogen’ ruimte. Als je daarnaast de klassieke valkuilen kan ontwijken door OMA (ongevraagde mening en advies) en OPA (oordeel interpreatie en aanname) thuis te laten, krijg je een heel openhartig gesprek.

Verkennen en exploreren is zo luisteren dat je onder het verhaal de beleving, de overtuiging, de wens van de ander kan en wil horen. Het is zo luisteren dat er nieuwe denksporen ontstaan, net vanuit die beschrijving die je gesprekspartner je aanreikt. Verkennen en exploreren is zo luisteren dat je collega nauwkeuriger dan ooit naar zichzelf en naar de situatie kijkt en daar ook nieuwe dingen in ontdekt.

Begripvol luisteren is niet gelijk geven

Dat impliceert echter niet dat je je gesprekpartner steeds gelijk moet geven. Je mag best een eigen mening hebben. Maar net dan zal het een hele uitdaging zijn voor je denken om toch te exploreren en te luisteren, om je nieuwsgierigheid in te zetten en je oordeel geen kans te geven. Om echt op zoek te gaan naar de beleving van de ander, vanuit zijn gezichtspunt, met zijn referentiekader. Leg de verschillen eerlijk en open op tafel maar toets af, vanuit een onvoorwaardelijke evenwaardigheid.

Mensen willen niet per definitie gelijk krijgen. Ze willen wel gehoord worden. En net daar kan jij het verschil maken. Als vuistregel kan je stellen dat je genoeg hebt geluisterd op het moment dat de ander zich gehoord en begrepen voelt, los van het al dan niet gelijk halen. Verkennen en luisteren worden gemakkelijker als ze meervoudig mogen zijn: luisteren naar jezelf én naar de andere. Het zorgt voor ruimte om te leren en te groeien.

Bekrachtigen en waarderen

We leren en groeien allemaal beter, sneller en efficiënter in een veilig klimaat waar bekrachtiging en waardering vanzelfsprekend zijn. Dit is een oproep om waakzaam te zijn voor hoe je een ander kan ondersteunen, bevestigen en waarderen. Het effect zal zijn dat de mensen rondom je een hogere mate van bereidheid zullen tonen om zich open te stellen voor feedback en kritiek.

Wacht niet met het uiten van waardering. Bekrachtig veelvuldig en direct, in kleine te behappen porties. Inzetten op een waarderend klimaat is heel wat meer dan af en toe een compliment of schouderklopje geven. Het gaat over een ondersteunend, bevestigend klimaat waar leren gemakkelijker wordt.

Een klimaat heeft een hoge ‘zijn- factor’. Daar waar een compliment eerder een ‘doe-factor’ is. De essentie van waardering is dat je ze binnen jezelf voelt en ervaart (‘zijn’). Op die manier zullen ze als vanzelf tot uitdrukking komen. De uitdaging is eenvoudig: gewoon doen!

Betrokken confronteren

Confronteren op een betrokken manier betekent meegaan én tegengas geven.

Verwoord je vaststellingen

Als je je nieuwsgierigheid maximaal inzet door je echt te willen inleven, door echt benieuwd te zijn en door echt te willen luisteren, dan zal je ook vaststellingen doen die vragen oproepen. Als je sterk hebt ingezet op verkennen en exploreren en op bekrachtigen en waarderen heb je een sterk fundament om nu de voorzichtigheid te doorbreken en je vaststellingen te verwoorden, ook al kan het even schrikken zijn voor de ander. Blijf ook dan benieuwd door te polsen naar hoe jouw gesprekspartner kijkt naar dat wat je terug geeft.

Omgaan met kritiek

Mensen hebben het in het algemeen vaak moeilijk met kritiek omdat ze te weinig waardering en betrokkenheid ervaren. Als je een bekrachtigend en waarderend klimaat kan installeren ontstaat er ook gemakkelijker benieuwdheid naar jouw opmerkingen, bedenkingen en zelfs je kritiek. Het is gezond om je te realiseren dat kritiek altijd een verpakte wens is van een ander. Dat werkt in twee richtingen! Bovendien hebben de meeste mensen het moeilijk met hun persoon te scheiden van hun handelen. Hierdoor nemen heel wat mensen kritiek op hun handelen (heel) persoonlijk. En daar gaat het fout! Als je kritiek niet persoonlijk neemt, ben je veel beter in staat om te kijken naar de wens die eronder schuilt.

Zorg voor de ander

Als we kritiek of commentaar hebben is er vaak ook zorg voor de ander. Je wil je relatie immers niet schaden en al zeker niet kwetsen. Door er een én-én verhaal van te maken confronteer je op een betrokken manier. Door én je zorg te uiten (angst dat je relatie onder spanning komt, schrik voor de reactie van de ander, geen pijn willen doen,…) én je kritiek/commentaar/bedenking en/of opmerking te formuleren, confronteer je op een betrokken manier. Rekening houdend met de stevige fundering die je legde door oprechte belangstelling te tonen, door te waarderen, door te bekrachtigen wordt je én-én boodschap verteerbaar. Je interventie is immers én ondersteunend én bekrachtigend.

Tot slot: blijf ook dan oprechte belangstelling tonen naar de reactie van anderen en omarm defensief gedrag. Het is heel erg normaal dat de andere zich zal willen verdedigen en verantwoorden. Laat ook dat toe en wees opnieuw benieuwd. Als je defensief gedrag niet de ruimte geeft die het nodig heeft verval je in een inhoudelijke wellesnietes dialoog.